ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ- ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ FIH ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮਾਂ ਆਪਣੀ ਰਵਾਇਤੀ ਨੀਲੀ ਕਿੱਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੇਸਰੀ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਜਰਸੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ‘ਤੇ ਸਾਬਕਾ ਕਪਤਾਨ ਵੀਰੇਨ ਰਸਕਿਨਾ ਨੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਲੋੜ ਦੱਸਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ- ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ (HI) ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪੇਜਾਂ ‘ਤੇ ਨਵੀਂ ਜਰਸੀ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਰੰਗ ਇੱਕ “ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ” ਅਤੇ “ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਾਣ” ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਪੋਰਟਸ ਸਟਾਫ਼ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੇਸਰੀ ਰੰਗ ਹਿੰਮਤ, ਕੁਰਬਾਨੀ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਰਸਕਿਨਾ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਨੀਲੀ ਖੇਡ ਵਰਦੀ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਕੀ ਪਿੱਚਾਂ ਦਾ ਮਿਆਰੀ ਰੰਗ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਨੀਲੇ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਗਰਾਊਂਡ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਸਮਾਨਤਾ ਕਾਰਨ ਮੈਦਾਨ ‘ਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਆਉਂਦੀ ਸੀ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “…ਕੋਚਾਂ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੀਲੇ ਜਾਂ ਕੇਸਰੀ ਵਰਗੇ ਬਦਲਵੇਂ ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੇਸਰੀ ਰੰਗ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।” ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 15 ਤੋਂ 30 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਖੇਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਜਰਸੀ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਤਾ- ਨਵੀਂ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਸੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ‘ਮੰਡਲਾ’ (Mandala) ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਪੈਟਰਨ ਵੀ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗੂੜ੍ਹੇ ਨੇਵੀ ਬਲੂ ਰੰਗ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਸ਼ੋਕ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਤਰੱਕੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਫੋਕਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਛਾਤੀ ‘ਤੇ ਬਣਿਆ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ “ਤਾਕਤ, ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਗਤੀ” ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੋਢਿਆਂ ਅਤੇ ਪਾਸਿਆਂ ‘ਤੇ ਤਿਰੰਗੀ ਪਾਈਪਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ “ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।” ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਜਰਸੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸਟਾਈਲਿਸ਼ ‘ਦੇਵਨਾਗਰੀ’ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ‘INDIA’ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੇਸਰੀ ਰੰਗ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੋਵਾਂ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਕਿੱਟ ਵਿੱਚ ਸਫੈਦ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਜਰਸੀਜ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਇਹੀ ਨਵਾਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਹੋਵੇਗਾ।
ਵੀਰੇਨ ਰਸਕਿਨਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ- ਵੀਰੇਨ ਰਸਕਿਨਾ ਨੇ ਨਵੀਂ ਵਰਦੀ ਨੂੰ “ਸ਼ਰਮਨਾਕ” ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਓਲੰਪਿਕ ਗੋਲਡ ਕੁਐੱਸਟ ਦੇ ਸੀਈਓ ਰਸਕਿਨਾ ਨੇ ‘ਐਕਸ’ (X) ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਲਈ ਕਈ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ… ਪਰ ਇਹ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ‘ਨੀਲੀ’ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮਾਣ ਨਾਲ ਨੀਲੀ ਜਰਸੀ ਪਹਿਨੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸਾਡੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਤਰੀ ਰੰਗ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਤਰਕ ਹੈ?” ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰਾ ਸਧਾਰਨ ਅਤੇ ਨਿਮਰ ਬਿੰਦੂ ਮਾਣ, ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਬਾਰੇ ਹੈ।”
ਕੁਝ ਵੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਨਹੀਂ: ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ
ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੌਮੀ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, “ਇਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਹਾਕੀ ਵਿੱਚ ਜਰਸੀ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕੋਈ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋੜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੌਮੀ ਟੀਮ ਦੀ ਖੇਡ ਕਿੱਟ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।” ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, 2014 ਦੇ FIH ਹਾਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ ਟੀਮ ਦੀ ਜਰਸੀ ਦਾ ਰੰਗ ਬਦਲ ਕੇ ਪੀਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2018 ਦੇ FIH ਹਾਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ ਰੰਗ ਬਦਲ ਕੇ ਬਿਲkul ਵੱਖਰੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨਾਲ ਹਲਕਾ ਨੀਲਾ (sky blue) ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਕੋਚਾਂ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਤਕਨੀਕੀ ਫੀਡਬੈਕ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਕੌਮੀ ਝੰਡੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣ ਨਾਤੇ ਇਸ ਰੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕੇਸਰੀ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਬਦਲਾਅ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।”