ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ- ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮਦੇ ਸੀ.ਈ.ਓ. Adem Mosseri ਨੇ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਚਰਚਾ ਬਾਰੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਚਰਚਾ ਇਹ ਕਿ ਪਲੇਟਫਾਰਮ Instagram ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ (ਟਾਰਗੇਟਿਡ ਐਡਜ਼) ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਗੁਪਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਯੂਜ਼ਰਸ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ।ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਮੋਸੇਰੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਰੱਦ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਿੱਥ ਅਤੇ “ਨਿੱਜਤਾ ਦੀ ਘੋਰ ਉਲੰਘਣਾ” ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ।ਮੋਸੇਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਨ ਲਈ ਫੋਨ ਦਾ ਮਾਈਕ੍ਰੋਫੋਨ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦੇ,’’ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ Instagram ਗੁਪਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਈਕ੍ਰੋਫੋਨ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੂੰ ਬੈਟਰੀ ਦੀ ਖਪਤ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਾਈਕ੍ਰੋਫੋਨ ਇੰਡੀਕੇਟਰ ਲਾਈਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਜੋ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਹਨ ਕਿ ਡਿਵਾਈਸ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਕਿਉਂ ਜਾਪਦੇ ਹਨ?
ਮੋਸੇਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਯੂਜ਼ਰਸ ਦੀ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਹੋਰ ਕਾਰਕਾਂ ਕਰਕੇ ਹੈ:
ਯੂਜ਼ਰ ਵਿਵਹਾਰ: ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯੂਜ਼ਰ ਐਪ ’ਤੇ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਨਲਾਈਨ ਕੀ ਖੋਜਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਹ ਕਿਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਦਾਤਾ ਡੇਟਾ ਸਾਂਝਾਕਰਨ: ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਦਾਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵਿਜ਼ਿਟਰਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਨਲਾਈਨ ਕਿਸੇ ਉਤਪਾਦ ਨੂੰ ਖੋਜਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਡੇਟਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ’ਤੇ ਸਬੰਧਤ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਵਚੇਤਨ ਮਾਨਤਾ (Subconscious recognition): ਕਈ ਵਾਰ, ਯੂਜ਼ਰਸ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਇਤਫ਼ਾਕ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਫ਼ਾਕ (Coincidence): ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਰੈਂਡਮ ਟਾਈਮਿੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੋਸੇਰੀ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਯੂਜ਼ਰਸ ਸ਼ੱਕੀ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ Instagram ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਫੋਨ ਰਾਹੀਂ ਨਿੱਜੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ Instagram ਦੀ ਮੂਲ ਕੰਪਨੀ, ਮੈਟਾ ਨੇ ਇੱਕ ਨੀਤੀ ਅਪਡੇਟ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। 16 ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਟਾ ਆਪਣੇ ਜਨਰੇਟਿਵ AI ਟੂਲਜ਼ ਨਾਲ ਹੋਏ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਵਰਗੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ’ਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ।
ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੂੰ 7 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਪਟ-ਆਊਟ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਜਾਣੋ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਯੂਜ਼ਰਸ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ: ‘‘ਤੁਸੀਂ ਇਸ ’ਤੇ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਦਿਵਾ ਸਕਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ‘ਤੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕੀਵਰਡ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਉਤਪਾਦ/ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ 100% ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਮੀ, ਜਾਂ ਲੂਪਹੋਲ ਕਹੋ, ਪਰ ਇਹ 3-5 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਦੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੈ।’’
ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ: ‘‘ਓਹ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣਦੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਬੇਕਾਰ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਪੁਰਾਣੇ ਚੰਗੇ ਦਿਨਾਂ ਵਾਂਗ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮੱਗਰੀ ਫੈਲਾ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਪਰ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋਵੇਗਾ ਘੱਟ ਐਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ‘ਜ਼ਕਰਡੈਡੀ’ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਕੀਆਂ ਲਈ ਘੱਟ ਪੈਸੇ। ਐਪਲ ਵਾਂਗ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਠੰਡੇ ਸੀ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਵਰਤੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।’’ ਇੱਕ ਨੇ ਲਿਖਿਆ: “ਜੇ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਬਿਲਕੁਲ ਇਹੀ ਕਹਿੰਦਾ(ਜੋ ਜ਼ੁਕਰਬਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ)।”