ਮੁੰਬਈ- ਜਹਾਜ਼ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀ ਬੋਇੰਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਬੋਇੰਗ 737 ਮੈਕਸ (B737 MAX) ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੈਂਡਿੰਗ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿਣ (missed landing approach) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਟੋਮੈਟੇਡ ਫਲਾਈਟ ਗਾਈਡੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਬੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕੰਪਨੀ ਇਸ ਦਾ ਪੱਕਾ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਅਤੇ ਆਕਾਸਾ ਏਅਰ ਵੱਲੋਂ ਲਗਪਗ 96 ਬੋਇੰਗ 737 ਮੈਕਸ ਜਹਾਜ਼ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਅਤੇ ਆਕਾਸਾ ਏਅਰ ਦੇ ਬੇੜੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਗਪਗ 96 ਬੋਇੰਗ 737 ਮੈਕਸ ਜਹਾਜ਼ ਹਨ।
ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਬੋਇੰਗ ਦੇ ਇੱਕ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਅਪਡੇਟ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ 737 ਅਪਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਸਮੱਸਿਆ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੂੰ ਲੈਂਡਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਅਪਰੇਟਰਾਂ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।”
ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨੇ ਕੁਝ ਬੋਇੰਗ 737 ਮੈਕਸ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲੈਂਡਿੰਗ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿਣ (missed approach) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਟੋਮੈਟੇਡ ਫਲਾਈਟ ਗਾਈਡੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਡਿਸਕਨੈਕਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ ਅਪ੍ਰੋਚ ਰਸਤਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਗਏ ਰਸਤੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੋਇੰਗ ਨੇ ਇਸ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਲੈਂਡਿੰਗ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਰੀਸੈੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਅਪਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਲਾਹ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਕੋਲ ਲਗਪਗ 53 ਜਹਾਜ਼ ਹਨ, ਆਕਾਸਾ ਏਅਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਜਿਹੇ 43 ਜਹਾਜ਼ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਏਸ਼ੀਆਈ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਪੀ.ਟੀ.ਆਈ. ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ, “ਅਸੀਂ ਬੋਇੰਗ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਕਾਸਾ ਏਅਰ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ’ਤੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਜਹਾਜ਼ ਸਥਾਪਿਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਡਾਣ ਭਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।” ਹਾਲਾਂਕਿ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੀ ਇਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਬੋਇੰਗ 737 ਮੈਕਸ ਜਹਾਜ਼ ’ਤੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ। ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਸਿਵਲ ਲੁਧਿਆਣਾ (DGCA) ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਅਤੇ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਲਾਹ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਤੁਰੰਤ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ, ਬੋਇੰਗ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ 2,400 ਤੋਂ ਵੱਧ B737 MAX ਜਹਾਜ਼ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵੱਡੀ ਕੰਪਨੀ ਏਅਰਬੱਸ (Airbus) ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨੈਰੋ-ਬਾਡੀ A321 ਨੀਓ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਫਿਊਜ਼ਲੇਜ ’ਤੇ ਸਤਹਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੋਟਿੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇੰਡੀਗੋ ਰਾਹੀਂ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਅਜਿਹੇ ਲਗਪਗ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ। ਇੰਡੀਗੋ ਅਤੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ A321 ਨੀਓ ਜਹਾਜ਼ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੁਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਅਜਿਹੇ ਲਗਪਗ 190 ਜਹਾਜ਼ ਹਨ।