ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ- ਅਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਡੀਪਫੇਕਸ ਅਤੇ ਨਕਲ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤੋਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਲਈ ਆਈ.ਟੀ. ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਆਈ.ਟੀ. ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧਾਂ ਦਾ ਖਰੜਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਕਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰਨ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੇਬਲਿੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਾਰਕਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਆਈ.ਟੀ. ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਨਰੇਟਿਵ AI ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਨਕਲੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ (ਡੀਪਫੇਕਸ) ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨਾਲ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ, ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫੈਲਾਉਣ, ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕਰਨ, ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਜਨਤਕ ਚਰਚਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੀਟਵਾਈ (MeitY) ਨੇ ਆਈ.ਟੀ. ਨਿਯਮ, 2021 ਵਿੱਚ ਸੋਧਾਂ ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਮੰਤਵ ਨਕਲੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਜਾਂ ਸੋਧ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਮਿਹਨਤ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਉਪਭੋਗਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਕਿ ਕੀ ਅੱਪਲੋਡ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਕਲੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਐਲਾਨਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਜਬ ਅਤੇ ਅਨੁਪਾਤਕ ਤਕਨੀਕੀ ਉਪਾਅ ਤੈਨਾਤ ਕਰਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਕਿ ਨਕਲੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲੇਬਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਨੋਟਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ।
ਆਈ.ਟੀ. ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਸੋਧਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ AI-ਸੰਚਾਲਿਤ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਰੱਥ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਉਪਭੋਗਤਾ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ, ਟਰੇਸੇਬਿਲਟੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ 6 ਨਵੰਬਰ, 2025 ਤੱਕ ਆਈ.ਟੀ. ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਦੇ ਖਰੜੇ ‘ਤੇ ਫੀਡਬੈਕ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਮੰਗੀਆਂ ਹਨ।